کتابخانه و کتابداری

جلسه تحويل نهايي نرم افزار جامع مديريت كتابخانه ملي روز دوشنبه 23/8/84 با حضور دكتر سيد علي فيروزآبادي قائم مقام رياست سازمان در امور فناوري اطلاعات و خدمات نوين اطلاع رساني، كارشناسان معاونت فناوري اطلاعات و خدمات نوين، كارشناسان مديريت هاي مختلف كتابخانه ملي و كارشناسان شركت پارس آذرخش برگزار شد.در ابتداي جلسه دكتر فيروزآبادي با ارائه توضيحاتي درباره پروژه نرم افزار جامع مديريت كتابخانه ملي، از اين پروژه به عنوان يكي از بزرگترين پروژه هاي نرم افزاري كشور و يك افتخار ملي ياد كردند و تصريح نمودند بهره برداري از اين نرم افزار در كتابخانه ملي نقطه عطفي در تاريخ اين كتابخانه خواهد بود.آقاي دكتر فيروزآبادي در ادامه سخنان خود به استفاده همه جانبه از فناوري هاي نوين اطلاعاتي در بخشهاي مختلف سازمان تأكيد كرده و ارائه خدمات نوين كتابخانه اي و اطلاع رساني را بدون بكارگيري اين فناوريها دست نيافتني و غير ممكن خواند. وي گفت: " هر يك از كاركنان در بخش حرفه اي خود لازم است فناوريهاي جديد را بكار گرفته و نقش رهبري را در معرفي اين فناوريها داشته باشند".در ادامه جلسه آقاي مهندس حيدري ناظر اين پروژه زمان پيش بيني شده فرايند تحويل نرم افزار را چهار ماه اعلام كرده و ابراز اميدواري كردند از فروردين سال 85 استفاده از اين برنامه بصورت عملياتي در تمام بخشهاي كتابخانه ملي آغاز شود.

اسناد و کتابخانه ملی با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به زودی دستورالعمل ضوابط حفاظت از کتابخانه ها را برای تصویب به نهاد ریاست جمهوری می برد.«علی اکبر اشعري»، رييس سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران با بيان اين مطلب در گفت و گو با ميراث خبر افزود: «آتش‌ گرفتن بخشي از كتابخانه دانشكده حقوق دانشگاه تهران در حالي اتفاق افتاد كه اين كتابخانه از شرايط ويژه حفاظت و نگهداري از آثار تاريخي برخوردار نبود.»حادثه آتش‌سوزي كتابخانه دانشكده حقوق دانشگاه تهران حدود ساعت 4 و 6 دقيقه بامداد امروز رخ داد و نزديك به 2 هزار متر مربع در سه طبقه اين كتابخانه را فرا گرفت و به آن خسارت وارد كرد.بر اساس آخرین اخبار بیست هزار نسخه از کتاب های این کتابخانه در آتش خاکستر شده است .هربنایی بر اساس نوع کاربری لازم است تا از شرایط ویژه حفاظت برخوردار باشد و در این میان کتابخانه ها بر اساس ارزشمندی اسنادو مدارک تحت حفاظتشان به توجه و حفاظت بیشتری نیازمند است .این در حالی است که تا کنون ضوابط و قوانین مشخصی که مسولان کتابخانه ها را ملزم به ایجاد شرایط استاندارد حفاظت کند وجود نداشته که این موضوع با آتش سوزی و حوادثی از این قبیل در کتابخانه ها همراه بوده است .به گفته مشاور فرهنگی رییس جمهوري قرار است به زودي و با همكاري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي آيين‌نامه ويژه‌اي تهيه و شرايط و ضوابط نگهداري استاندارد از كتابخانه‌ها و اسناد و مدارك در اختيارشان مشخص شود.اشعري افزود:« اين آيين‌نامه را به زودي در نهاد رياست جمهوري مطرح مي‌كنيم تا مشكلات ناشي از فقدان ضوابط معين حفاظت از كتابخانه‌ها و اسناد و مدارك آن پايان يابد.»اشعری همچنین از همکاری این سازمان با دانشگاه تهران خبر داد و گفـت : « سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران تمامي نسخه و اسناد آسيب ديده در خلال آتش‌سوزي دانشگاه تهران را مرمت مي‌كند.»تمامی دايره‌المعارف‌ها و كتاب هاي جاري و قديمي كه در اين بخش نگهداري مي‌شد، به علت وسعت حادثه به طور كامل دچار خسارت و آسيب شد.

اسناد ، مدارک و کتاب هاي کتابخانه دانشکده حقوق دانشگاه تهران در حالي ساعت چهار صبح امروز گرفتار حريق شد که به گفته مسولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ضوابط ويژه حفاظت از آثار تاريخي در اختيار دستگاه هاي دولتي وجود ندارد و اين موضوع مانع از به وجود آمدن شرايط استاندارد حفاظت از سوي سازمان ها و دستگاه هاي مالک آثار تاريخي شده است . آتش سوزي در كتابخانه دانشكده حقوق دانشگاه تهران حدود ساعت 4 و 6 دقيقه بامداد امروز رخ داد و حريق نزديك به 2 هزار متر مربع در سه طبقه اين كتابخانه را فرا گرفت و به آن خسارت وارد كرد. نبود شرايط استاندارد حفاظت از بناهاي تاريخي ثبت شده در فهرست آثار ملي که در اختيار دستگاه هاي دولتي قرار دارد همواره براي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مشکل ساز بوده است و فقدان ضوابط مشخص حفاظت از اينگونه بناها به اين مشكل دامن زده است .«قدير افروند»، معاون حفاظت فني سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در اين باره گفت : « آتش سوزي در کتابخانه حقوق دانشگاه تهران اگرچه چندي ديگر به آرشيو ذهني تمامي مسئولان مي رود اما تکرار چنين وقايعي حاکي از آن است که سازمان ها و دستگاه هاي دولتي مالک آثار تاريخي بايد توجه بيشتري نسبت به ايجاد شرايط استحفاظي آثار تاريخي در اختيارشان داشته باشند.»به گفته افروند ، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران در نظر دارد تا به زودي آيين نامه اي را تهيه کند تا بر اساس آن سازمان ها و مالکان آثار تاريخي ملزم به رعايت شرايط استاندارد حفاظت از اموال تاريخي در اختيار شوند.به گفته وي اين آيين نامه علاوه بر مشخص کردن شرايط حفاظت ، آثار تاريخي را بر اساس ضرورت مرمت و ارزشمندي و همچنين ميزان آسيب ديدگي تقسيم بندي مي کند.مرمت و حفاظت از آثار تاريخي در اختيار ارگان هاي متفاوت شرايط ويژه اي را مي طلبد تا دست کم اين آثار از بزور حوادثي مانند آتش سوزي يا سرقت در امان باشند.قرار است کارشناسي از سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران به کتابخانه دانشکده حقوق اعزام شود تا ضمن بررسي شرايط وقوع اين رخداد در زمينه آسيب وارد شده به بنا گزارش تهيه کند. به گفته افروند ، مرمت بخش هاي آسيب ديده بنا با نظارت سازمان و بر اساس ضوابط و قواعد مرمت اثر ثبت شده در فهرست ملي انجام مي شود.«ناصر پازوکي» ، رييس شوراي ثبت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نيز در اين باره مي گويد: « حادثه آتش سوزي در کتابخانه دانشگاه تهران در حالي اتفاق افتاد که هيچ گونه ظوابط قانوني مشخصي براي تعريف شرايط استاندارد حفاظت از آثار تناريخي وجود ندارد.»وي افزود:«اين موضوع موجب شده هر سازمان بر اساس امكانات و سهيلات موجود و در اختيار نسبت به تامين سيستم هاي حفاظتي اقدام كند.»خبر ها حاکي از آن است که تمامي دايره‌المعارف‌ها و كتاب هاي جاري و قديمي كه در كتابخانه حقوق دانشگاه تهران نگهداري مي‌شد، به علت وسعت حادثه به طور كامل دچار خسارت و آسيب شده است .

به نقل از خبرگزاری میرات فرهنگی

به گزارش روابط عمومي و امور بين الملل سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران دكتر كيانوش كياني هفت لنگ معاون اسناد ملي با اعلام اين خبر گفت: شجره نامه شناسي يكي از اقدامات ارزشمندي است كه سالها در آرشيو ملي ساير كشورها به اجرا درآمده است و در معاونت اسناد ملي ايران از اول مهرماه همزمان با بازگشايي دانشگاهها و مراكز آموزشي و پژوهشي، آن را به اجرا در خواهد آمد. وي گفت: براساس آموزه‌هاي ديني و باتوجه به تاريخ ملي و باعنايت به اهداف و وظايف آرشيوهاي ملي، اين اقدام مي‌تواند از جنبه‌هاي پژوهشي و فرهنگي، اقدام ارزشمندي تلقي شود. وي گفت: براي اجراي شايسته اين امر، دست ياري به سوي همه خاندانهاي كهن و اصيل و فرهيختگان كشور و نيز مراكز دانشگاهي و پژوهشي دراز مي‌كنيم و اميدواريم كه علاقه‌مندان با ارسال اصل و يا تصاويري از اينگونه شجره‌نامه‌ها به نشاني:
تهران، بلوار ميرداماد، نرسيده به ميدان مادر، خيابان شهيد بهزاد حصاري (رازان جنوبي)، نبش اتوبان شهيد حقاني، گنجينه اسناد ملي ايران. تلفن: 22255118 – 22254296 نمابر: 22255748، ما را در احياي اين سنت حسنه ياري نمايند. دكتر كياني گفت: در آينده نزديك نيز فرمهاي مخصوصي دراختيار همه مردم قرار خواهد گرفت تا نسبت به پركردن و ترسيم شجره‌هاي خانوادگي خود اقدام نمايند.
به نقل از سایت کتابخانه ملی

سي و سومين نشست جهاني شماره استاندارد بين‌المللي كتابISBN انزدهم و هفدهم آبان با سخنراني "حسين صفارهرندي"، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در هتل لاله برگزار شد.در اين نشست وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ضمن تاكيد بر حفظ جايگاه فرهنگ مكتوب در كنار ساير ابزارهاي فرهنگي گفت: «كتاب در ارتباطات بين‌المللي سفير ويژه براي ملت‌ها و دولت‌ها است. سفيري كه با زيباترين بيان، مفاهيم را منتقل مي‌كند.وي افزود: «من خوشحالم كه اين نويد را به شما بدهم كه به موازات نظام ISBN در كشورهاي جهان، حركت رو به رشدي براي تقويت اين نظام انجام مي‌گيرد و امروز كمتر كتابي است كه بدون شابك در بازار كتاب منتشر شود.»صفار هرندي ادامه داد: «باز اين نويد را مي‌دهم كه در روزهاي آينده كشور ما شاهد موج بزرگ رويكرد به كتاب با عنوان هفته كتاب خواهد بود.»وزير ارشاد از برنامه‌هاي هفته به عنوان برنامه‌هايي هيجان‌انگيز ياد كرد و گفت: «از جمله اين برنامه‌ها برگزاري 10 هزار نمايشگاه كتاب در سراسر كشور به ويژه در كانون‌هاي آموزشي در حوزه آموزش و پرورش است. وي همچنين اظهار اميدواري كرد كه به موازات تقويت امر نشر، شاهد نهضت بزرگ كتاب‌خواني در سراسر دنيا باشيم.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در ادامه با اشاره به تعبير بزرگان از كتاب به عنوان بوستان دانش گفت: «اميدوارم جان جهانيان در مواجهه با بوستان معنوي كتاب بيش از پيش به عطر فرهنگ و معرفت كتاب نواخته شود.وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي همچنين ارزيابي بر كيفيت كتاب را يكي از وظايف نظام شابك دانست و گفت: «در نظام ISBN مشخصاتي است كه ما را با آن كتاب آشنا مي‌كند و يك ارزيابي كلي از وضعيت كتاب به ما مي‌دهد و در ميان اين اطلاعات جاي ارزيابي بر كيفيت كتاب خالي است.
وي همچنين ضمن تاكيد بر اهميت كتاب افزود: «كتابي كه محصول انديشه‌هاي متعالي يك فيلسوف و يا يك دانشمند است بايد كيفيتي متفاوت با كتابي داشته باشد كه تنها اطلاعات يا آدرس‌ها را ارائه مي‌دهد.صفارهرندي در پايان ضمن ابراز اميدواري در مورد آگاهي بيشتر بخشيدن شابك به مخاطبان خاطرنشان كرد: «اميدوارم بتوان در ISBN جايگاهي را طراحي كنيم تا ارزيابي حقيقي در مورد هر كتاب را به اندازه واقعي معرفتي كه ارائه مي‌دهد در آن بگنجانيم تا به اين وسيله آگاهي بيشتري بخشيده باشيم.گفتني است سي و سومين نشست چهاني شماره استاندارد بين‌المللي كتاب ISBN با حضور نمايندگاني از كشورهاي عضو شابك در سراسر جهان برگزار شد. در اين جلسه ضمن انتخاب هارموت وال راونز از آلمان به عنوان رئيس سازمان جهاني شابك، اعضا هيات مديره نيز اعلام شدند. همچنين لازم به ذكر است اين نشست براي اولين بار در كشور غير اروپايي برگزار شد و در اين جلسات نحوه فعاليت سيستم جديد نظام شابك و نحوه تغيير شابك از ده رقمي به سيزده رقمي بررسي شد.

گوگل اولين سري از كتاب هاي اسكن شده را به عنوان بخشي از طرح بحث انگيز انتشار اينترنتي كتاب ها بر روي اينترنت قرار داده است.بسياري از كتاب هاي اسكن شده را آثار قرن نوزدهم ادب و تاريخ آمريكا را تشكيل مي دهد.دليل انتخاب اين كتاب ها اين بود كه مشمول قانون كپي رايت نمي شدند. دليل اعتراض به پروژه گوگل براي ديجيتالي كردن كتاب ها همين عدم رعايت قانون كپي رايت بود كه باعث شد پروژه مزبور براي مدتي به تعويق بيفتد.گروه هايي كه نمايندگي ناشران و نويسندگان را بر عهده دارند مي گويند كه گوگل با اجراي اين پروژه قانون كپي رايت را به زير پا مي گذارد.
كتاب هايي كه در اولين سري اسكن شده و بر روي اينترنت قرار گرفته اند درباره جنگ داخلي آمريكا، اوراق و اسناد دولتي و نوشته هاي هنري جيمز هستند.گوگل از يك سال پيش طرح كتابخانه ديجيتالي را به مرحله اجرا گذاشته بود اما به دليل اعتراض هايي كه به اين طرح شد چندين بار متوقف ماند.گوگل در هفته جاري به رغم چالش هاي حقوقي، طرح اسكن كردن كتاب ها براي راه اندازي كتابخانه اينترنتي خود را از سر گرفت.
به نقل از خبرگزاری میراث فرهنگی

نخستين دايره المعارف مهدويت براي اولين بار در جشن نور و نيايش رونمايي شد.اين کتاب مرجع که با نام «موعود آخرالزمان» زير نظر اسماعيل شفيعي سروستاني ، پژوهشگر قرآني به چاپ رسيده ، غني ترين منبع در خصوص اطلاعات مهدوي (امام زمان عج) است که با طبقه بندي جديد موضوعي در اختيار علاقه مندان قرار گرفته است.سروستاني با بيان اين که نخستين جلد اين دايره المعارف به حرف «الف» اختصاص يافته و پيش بيني مي شود مجموعه آن در 24 جلد به چاپ برسد ، اظهار کرد: از آنجا که عموم مراجعه کنندگان به دايره المعارف موعود آخرالزمان ممکن است آشنايي کامل نسبت به مباحث آن نداشته باشند ، فهرست تمامي نمايه ها در بخش اول قابل جستجوست تا خواننده را جذاب کند.وي با تاکيد بر اين که دايره المعارف موعود آخرالزمان در 2 بخش عمومي و کل تدوين شده است ، افزود: پراکنده گويي هاي بسيار در برخي منابع درباره ماهيت وجودي امام زمان (عج) و ضرورت آشنايي جوانان کشور با اين امام شيعيان يکي از دلايلي بود که ما را به گردآوري اين کتاب مرجع واداشت.سروستاني درباره ماخذ دايره المعارف موعود آخرالزمان توضيح داد: طي 3 سال پژوهش مستمر در زمينه يافتن منابع قديم و جديد ، موفق شديم تمامي مآخذ مهدوي را از قرن 4 هجري قمري تا سال 83 شمسي پيدا کنيم.
به نقل از جام جم

نمايشگاه بين المللي کتاب فرانکفورت در پنجاه وهشتمين دوره برپايي خود شاهد حضور جدي کتاب ايران بود ، به گونه اي که براي نخستين بار اطلاع رساني در اين عرصه رنگ واقعي به خود گرفت.
کتاب ايران که هر ساله با چند ناشر حوزه هاي خصوصي و دولتي ، آن هم به صورت محدود در بزرگترين رويداد کتاب جهان شرکت مي جست ، از 2 سال پيش و با ابتکار اعضاي تعاوني ناشران ايران و همکاري وزارت ارشاد با نمايندگي 100 ناشر ايراني در اين ديدار حاضر شد. اين اتفاق امسال شکل جدي تري گرفت و اطلاع رساني هم به آن افزوده شد. اگرچه حضور گسترده خبرنگاران رسانه ها در کنار 12 هزار خبرنگار کشورهاي مختلف در اين نمايشگاه فراهم نشد اما حضور فعال اعضاي وزارت ارشاد و اطلاع رساني خوب نمايندگي خبرگزاري جمهوري اسلامي در آلمان بر بار اطلاع رساني اين رويداد اضافه کرد. گزارش ها حاکي است که در کنار حضور فعالان حوزه کودک و برخي ناشران خصوصي و دولتي استقبال از کتاب ايران نسبت به سالهاي گذشته افزون شد و چند هدف مهم محقق شد. جذابيت هاي نامهاي فرهنگي و تاريخي ايران سالن نشر ايران را با استقبال گسترده علاقه مندان از سراسر جهان مواجه کرد و اين در حالي بود که استقبال کلي از نمايشگاه امسال نيز نسبت به سالهاي پيشين فزوني گرفته بود. خريد حق انتشار (کپي رايت) کتاب آموزشي ويژه کودکان از يک ناشر آلماني توسط انتشارات آستان قدس رضوي شامل 120 عنوان کتاب ، فروش حق انتشار کتاب «فيل در تاريکي» اثر فيروزه گل محمدي به ناشران ژاپني ، فروش بيش از 200 عنوان کتاب از سوي انتشارات شباوير به ناشران 20 کشور جهان و خريد رايت 2 اثر هنري از سوي انتشارات نگار مهمترين اتفاقات کتاب ايران در فرانکفورت بود. حضور تصويرگران خارجي که تصاويري از جاذبه هاي تاريخي ، طبيعي ، مذهبي و گردشگري را تهيه کرده اند، براي مذاکره با ناشران ايراني براي انتشار آثار در قالب يک کار مشترک از ديگر فعاليت هاي امسال کتاب ايران بود. مصطفي رحماندوست و سيدعلي کاشفي خوانساري به نمايندگي از جشنواره بين المللي کتاب کودک کرمان ، آثار مرتبط با حوزه کودک بويژه در کشورهاي اسلامي را در نمايشگاه فرانکفورت انتخاب کردند تا از ميان اين آثار برترين کتاب کودک و نوجوان جهان اسلام در جشنواره کتاب کودک و نوجوان کرمان معرفي شود. سالن نشر ايران در حوزه دين با 152 عنوان کتاب بيشترين آثار را عرضه کرد و انتشارات دانشگاه تهران با ارائه 150 عنوان کتاب به زبان انگليسي و نمايش کتابهايي با عنوان 70 گنج از 70 سال گنجينه دانشگاه تهران توجه بسياري از ايران شناسان ، اساتيد دانشگاه و محققان ايراني و خارجي را به خود جلب کرد. خروج نشر سنتي کودک و نوجوان از دايره فعاليت هاي نمايشگاه کتاب فرانکفورت نشان داده که حضور اين بخش از نشر ايران نيازمند تدابير تازه است و غفلت از آن عقب ماندگي از عرصه هاي جهاني را در پي دارد. استفاده از هنر حجمي را ترغيب کتابخواني ويژگي مهم نمايشگاه کتاب فرانکفورت امسال بود.

به نقل از  سایت کتابخانه ملی

استقبال از کتاب ايران در پنجاه و هشتمين نمايشگاه بين المللي فرانکفورت در حالي به اوج خود رسيده است که مسوولان فرهنگي ايران طرح ثبت نام از ناشران خارجي را براي حضور در نوزدهمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران به مرحله اجرا درآورده اند. ثبت نام از ناشران خارجي حاضر در نمايشگاه هاي بين المللي کتاب تهران در سالهاي اخير در ماههاي مياني و پاياني زمستان انجام مي شد و گاهي تا اواخر فروردين هم ادامه داشت ، اما امسال حکايت ديگري است.محمدرضا وصفي ، مدير امور بين الملل نمايشگاه کتاب تهران از توزيع جزوه اطلاعات و مقررات نوزدهمين نمايشگاه بين ناشران و موسسات اروپايي ، امريکايي ، آسيايي و عربي خبر داد. وي گفت : با توجه به حضور گسترده ناشران خارجي در نمايشگاه بين المللي کتاب تهران ، ثبت نام از ناشران علاقه مند در غرفه نشر ايران آغاز شده است.روابط عمومي معاونت فرهنگي وزارت ارشاد از ثبت نام 80 ناشر خارجي براي حضور در نمايشگاه کتاب تهران خبر داده است. وصفي همچنين از عرضه کتابهاي خارجي نوزدهمين نمايشگاه کتاب تهران با تخفيف 10 درصد براي نخستين بار و عرضه تازه ترين کتابهاي جهان در سالهاي 2003 تا 2006 در نمايشگاه کتاب تهران خبر داد. غرفه ايران مثل روزهاي گذشته با استقبال علاقه مندان به فرهنگ و هنر ايران روبه رو شده است.کتاب هنري ايران گاهواره تمدن جهان که متشکل از 58 هزار اسلايد از جاذبه هاي مختلف تاريخي ، گردشگري و مذهبي ايران است ، از اين جمله است.اعلام آمادگي يک ناشر ايتاليايي براي انتشار آثار خوشنويسي و نقاشي اسرافيل شيرچي از ديگر جلوه هاي استقبال از کتاب ايران در چهارمين روز نمايشگاه فرانکفورت است.واکنش شديد بازديدکنندگان از بخش ناشران امريکايي و انگليسي که با بازرسي بدني همراه است از رويدادهاي مهم اين روز بود. ايرنا هم از فرانکفورت خبر داد که حضور ناشران ايراني در اين نمايشگاه موفقيت آميز بوده است.اين خبرگزاري به نقل از قائم مقام اتحاديه ناشران ايران که امسال هم نمايندگي 100 ناشر ايراني را در فرانکفورت به عهده دارد، از حضور ناشران و نويسندگان در بخشهاي تخصصي نمايشگاه خبر داد. محمودرضا برازش گفت : بخشهاي تخصصي کودک و نوجوان ، علوم ، هنر و ادبيات و تاريخ بيشترين جلوه حضور ناشران و فعالان ايراني است

به نقل از جام جم